Zapewne niejedna z Was zastanawia┼éa si─Ö jakie s─ů pocz─ůtki ┼Ťwi─ůtecznych zwyczaj├│w i dlaczego do dzi┼Ť dnia pozostaj─ů niezmienne. Dlaczego ubieramy choink─Ö, czemu kolacja wigilijna musi sk┼éada─ç si─Ö z 12 potraw czy te┼╝ dlaczego renifer ┼Ťw. Miko┼éaja ma czerwony nos? Je┼Ťli chcesz zna─ç odpowiedzi, poni┼╝ej je podajemy!

HRS_INFOGRAFIKA_┼Ťwi─Öta_w_popkulturze_part1

1. Dlaczego ubieramy choink─Ö?

Zwyczaj ubierania choinki w okresie Bo┼╝ego Narodzenia przyw─Ödrowa┼é do Polski z Niemiec na prze┼éomie XVIII i XIX wieku. Wcze┼Ťniej na polskich wsiach panowa┼éa tradycja strojenia ga┼é─ůzek drzewek iglastych ÔÇô podwieszano je wtedy pod sufitem. Wed┼éug historyk├│w jako pierwsi bo┼╝onarodzeniow─ů choink─Ö ubrali mieszka┼äcy ┼üotwy w 1510 roku. Sam wygl─ůd drzewka zmieni┼é si─Ö przez lata. Obecnie kolorystyka ozd├│b ma okre┼Ťlone znaczenie:

  • zielony symbolizuje ┼╝ycie,
  • czerwony nawi─ůzuje do krwi Chrystusa,
  • z┼éoty odzwierciedla bogactwo i kr├│lewskie pochodzenie Jezusa.

Tradycyjnie ┼Ťwi─ůteczne drzewko ubiera si─Ö w Wigili─Ö, jednak coraz cz─Ö┼Ťciej odchodzimy od tego zwyczaju i ubieramy choinki nawet 6 grudnia.

2. Dlaczego w wigili─Ö je si─Ö 12 potraw?

Dawniej wierzono, ┼╝e na wigilijn─ů kolacj─Ö powinno si─Ö przygotowa─ç nieparzyst─ů liczb─Ö potraw ÔÇô uwa┼╝ano, ┼╝e to przyniesie domownikom szcz─Ö┼Ťcie. Nie bez znaczenia by┼é r├│wnie┼╝ status spo┼éeczny rodziny:

  • w biednych domach przygotowywano jedynie 7 da┼ä,
  • szlachta biesiadowa┼éa przy 9 potrawach,
  • na dworach magnackich serwowano 11 potraw.

Obecnie da┼ä na wigilijnym stole powinno by─ç 12 ÔÇô istniej─ů dwa wyt┼éumaczenia tej liczby. Mo┼╝e to by─ç nawi─ůzanie do dwunastu miesi─Öcy (ka┼╝de danie na jeden miesi─ůc, aby w ┼╝adnym momencie w roku niczego nie zabrak┼éo) albo do 12 aposto┼é├│w.

HRS_INFOGRAFIKA_┼Ťwi─Öta_w_popkulturze_part2

3. Czemu ┼Ťw. Miko┼éaj ma czerwony str├│j?

Pierwszy raz posta─ç ┼Ťw. Miko┼éaja pojawi┼éa si─Ö w 1823 roku w wierszu ÔÇ×Wizyta ┼Üwi─Ötego Miko┼éajaÔÇŁ Clementa MooreÔÇÖa. W tym utworze Miko┼éaj zosta┼é przedstawiony jako elf mieszkaj─ůcy w jaskini i ubrany w br─ůzowy str├│j. Kilka lat p├│┼║niej w 1863 roku rysownik Thomas Nast na zlecenie ameryka┼äskiego tygodnika ÔÇ×HarperÔÇÖsÔÇŁ narysowa┼é Miko┼éaja jako starszego cz┼éowieka o okr─ůg┼éych policzkach i bia┼éych bokobrodach. Obecny wygl─ůd i str├│j ┼Ťw. Miko┼éaja zawdzi─Öczamy ilustratorowi Huddonowi Sundblomowi, kt├│ry w 1931 roku specjalnie do reklamy Coca-Coli narysowa┼é znan─ů posta─ç staruszka z siw─ů brod─ů w czerwonym stroju.

HRS_INFOGRAFIKA_┼Ťwi─Öta_w_popkulturze_part3

4. Dlaczego renifer ┼Ťw. Miko┼éaja ma czerwony nos?

Pierwsze informacje o reniferach ci─ůgn─ůcych sanie ┼Ťw. Miko┼éaja r├│wnie┼╝ pojawi┼éy si─Ö w wierszu Clementa MooreÔÇÖa. Autor wymieni┼é wtedy 9 renifer├│w o imionach:

  • Kometek (Comet),
  • Amorek (Cupid),
  • B┼éyskawiczny (Blizten),
  • Fircyk (Dasher),
  • Pysza┼éek (Prancer),
  • Tancerz (Dancer),
  • Z┼éo┼Ťnik (Vixen),
  • Profesorek (Donner),
  • Rudolf (Rudolph).

Najwa┼╝niejszemu reniferowi z ca┼éego zespo┼éu dopiero po latach zosta┼é przyprawiony czerwony nos. Wszystko za spraw─ů napisanej przez Roberta L. Maya w 1939 roku ksi─ů┼╝eczki, kt├│r─ů sie─ç sklep├│w Montgomery Ward rozdawa┼éa dzieciom. Czerwononosy renifer Rudolf roz┼Ťwietla┼é w niej drog─Ö Miko┼éajowi i pom├│g┼é mu rozdawa─ç dzieciom prezenty. W popularyzacji Rudolfa pomog┼éa te┼╝ znana piosenka ÔÇ×Rudolph the Red-Nosed ReindeerÔÇŁ.

HRS_INFOGRAFIKA_┼Ťwi─Öta_w_popkulturze_foto3

5. Dlaczego w wigili─Ö jemy akurat karpia?

Wed┼éug zwyczaju na wigilijnym stole nie mo┼╝e zabrakn─ů─ç ryby ÔÇô ma ona ogromne znaczenie religijne. Ludowe wierzenia wskazywa┼éy tak┼╝e na to, ┼╝e zjedzenie ryby podczas kolacji dzie┼ä przed Bo┼╝ym Narodzeniem gwarantuje zdrowie i dostatek, natomiast spo┼╝ycie karpia ÔÇô obfito┼Ť─ç. Jednak dlaczego to w┼éa┼Ťnie jego najcz─Ö┼Ťciej jemy podczas polskiej wigilii? Zwyczaj ten pochodzi z trudnego okresu powojennego ÔÇô hodowla tych ryb by┼éa po prostu najta┼äsza. W rozpowszechnieniu tradycji jedzenia karpia pom├│g┼é r├│wnie┼╝ ├│wczesny minister przemys┼éu. Co ciekawe, obecnie roczne spo┼╝ycie tej ryby w Polsce szacuje si─Ö na oko┼éo 20 tys. ton.

Na podstawie mat. prasowych, infografika przygotowana przez HRS

Dodaj komentarz

Tw├│j adres email nie zostanie opublikowany. Pola, kt├│rych wype┼énienie jest wymagane, s─ů oznaczone symbolem *

Zobacz tak┼╝e

Postanowienia noworoczne – sposoby na ich realizacj─Ö

Nowy Rok, a wraz z nim postanowienia – znacie to sk─ůd┼Ť? Schudn─Ö, zaczn─Ö ─çwiczy─ç, zro…